Bồi Dưỡng Học Sinh Giỏi Lý 9 Phần Quang Học

     
Bạn vẫn xem tài liệu "Tài liệu bồi dưỡng học sinh xuất sắc môn trang bị lý Lớp 9 - Phần quang học", để thiết lập tài liệu gốc về máy chúng ta click vào nút DOWNLOAD nghỉ ngơi trên


Bạn đang xem: Bồi dưỡng học sinh giỏi lý 9 phần quang học

Tài liệu thêm kèm:

*
tai_lieu_boi_duong_hoc_sinh_gioi_mon_vat_ly_lop_9_phan_quang.doc

Nội dung text: Tài liệu bồi dưỡng học sinh xuất sắc môn đồ vật lý Lớp 9 - Phần quang học

BỒI DƯỠNG MÔN VẬT LÝ BẬC trung học cơ sở - Phần quang HỌC Phần: quang HỌC A. Tóm tắt lý thuyết: 1. Định luật về sự truyền trực tiếp ánh sáng: Trong môi trường trong suốt và đồng tính, tia nắng truyền đi theo dường thẳng. 2. Định nguyên tắc phản xạ ánh sáng: + Tia phản xạ phía trong mặt phẳng chứa tia tới và pháp tuyến. + Góc làm phản xạ bằng góc tới: i’ = i. 3. Gương phẳng: a/ Định nghĩa: hầu hết vật có mặt phẳng nhẵn, phẳng , làm phản xạ giỏi ánh sáng sủa chiếu cho tới nó call là gương phẳng. B/ Đặc điểm của ảnh tạo vị gương phẳng: - Aûnh của trang bị là hình ảnh ảo. - Aûnh có kích cỡ to bằng vật. - Aûnh cùng vật đối xứng nhau qua gương, đồ ở trước gương còn hình ảnh ở sau gương. - Aûnh thuộc chiều với trang bị khi đồ dùng đặt tuy nhiên song cùng với gương. C/ cách vẽ ảnh của một trang bị qua gương: - Chọn từ là 1 đến 2 điểm trên vật. - lựa chọn điểm đối xứng qua gương. - Kẻ các tia cho tới bất kỳ, những tia bội phản xạ được xem như như xuất hành từ ảnh của điểm đó. - Xác xác định trí với độ khủng của ảnh qua gương. 4. Thấu kính: a/ Định nghĩa: Thấu kính là trang bị trong xuyên suốt được số lượng giới hạn bởi nhì mặt cầu hoặc một mặt ước và một khía cạnh phẳng. B/ những loại thấu kính: - Thấu kính rìa mỏng manh ( thấu kính hội tụ ) - Thấu kính rìa dày ( thấu kính phân kỳ ) c/ các khái niệm khác: + từng thấu kính tất cả một quang trọng điểm O là vấn đề cắt giữa trung tâm thấu kính cùng với trục thiết yếu của thấu kính. + Trục chủ yếu của thấu kính là 1 đường thẳng đi qua quang trung khu nối giữa của hai trọng điểm của hai mặt cầu số lượng giới hạn thấu kính. + từng thấu kính có 2 tiêu điểm đối xứng nhau qua quang trọng điểm O. Tiêu điểm F điện thoại tư vấn là tiêu điểm vật, tiêu điểm F’ hotline là tiêu điểm ảnh. + Đối với thấu kính quy tụ F sinh hoạt phía trước của thấu kính còn F’ sống phía sau thấu kính. + Đối với thấu kính phân kỳ F sinh sống phía sau thấu kính còn F’ sinh sống phía trước thấu kính. D/ Đường truyền ánh nắng qua thấu kính: + hồ hết tia sáng trải qua quang tâm các truyền thẳng. + các tia sáng tuy vậy song cùng với trục thiết yếu của thấu kính sau thời điểm qua thấu kính đều đi qua F’. + các tia sáng trải qua F sau khi qua thấu kính đếu tuy vậy song với trục chủ yếu của thấu kính. E/ Đặc điểm của ảnh tạo do thấu kính: + Đối với thấu kính hội tụ: - đồ vật đặt ngoài tiêu điểm của thấu kính quy tụ cho ảnh thật hình ảnh ngược chiều với vật. - Vật để trong tiêu điểm của thấu kính hội tụ cho hình ảnh ảo, ảnh cùng chiều cùng với vật với luôn lớn hơn vật. + Đối cùng với thấu kính phân kỳ: - Thấu kính phân kỳ luôn luôn cho ảnh ảo, hình ảnh cùng chiều với vật với luôn bé dại hơn vật. 1 1 1 f/ phương pháp thấu kính: f d d" thcs-hoangxuanhan-hatinh.edu.vnBỒI DƯỠNG MÔN VẬT LÝ BẬC thcs - Phần quang quẻ HỌC vào đó: - f là tiêu cự của thấu kính ( f=OF ) - d là khoảng cách từ quang trung ương của thấu kính đến vật. ( d>0 : thứ thật; d 0: ảnh thật ; d 2f : thấu kính hội tụ cho ảnh thật, hình ảnh ngược chiều cùng với vật và luôn nhỏ dại hơn vật. G/ Độ bội giác với độ phóng đại ảnh: + mỗi kính lúp có một trong những bội giác ( ký hiệu là G )được ghi bằng các con số như 2X ; 3X ; 25 5X; .Giữa số bội giác cùng tiêu cự của một kính lúp có mối liên hệ bởi hệ thức:G f A" B" + Độ phóng đại ảnh K là tỉ số giữa độ cao của hình ảnh với độ cao của vật: K AB h/ cách thức đo tiêu cự của thấu kính hội tụ: ( có bốn phương pháp) + xác minh nhanh, khoảng tiêu cự của thấu kính bằng cách hứng hình ảnh thật của đồ ở khôn xiết xa thấu kính. Làm các lần ghi lại các hiệu quả tìm được kèm theo sai số. + Bằng phương pháp Silberman: Đặt thấu kính vắt định; để vật với màn ngay cạnh thấu kính rồi dịch chuyển vật cùng màn ra xa thấu kính. Khi di chuyển phải giữ thế nào cho d=d’. Đến khi ảnh hiện rõ trên màn thí chất vấn xem độ dài h của đồ gia dụng có bởi đô cao h’ của hình ảnh không. Nếu không đạt cần cảnh giác xê dịch tí chút rồi bình chọn kại. 1 1 1 df d d" + nhờ vào công thức : giỏi công thức: d" ta suy ra coâng thöùc f f d d" d f 2 2 Thí nghiệm nên được triển khai tít duy nhất 4 lần rồi tính cực hiếm trung bình của f. 1 1 1 dd" + dựa vào công thức: ta suy ra:f f d d" d d" - Đo d cùng d’ rồi tính f. - Thí nghiệm bắt buộc được triển khai nhiều lần rồi tính quý hiếm trung bình của f. L2 l 2 + Dùng phương thức Gaux- Bessel: f 4L - L là khoảng cách giữa trang bị với màn. - l là khoảng cách giữa nhị vị trí đặt thấu kính để ảnh hiện rõ bên trên màn. B. Phương thức giải bài bác tập: I. Bài xích tập gương phẳng: 1. Một điểm sng1 bí quyết màn một khoảng SH= 1m. Tại M khoảng giữa SH tín đồ ta đặt một tấm bìa hình tròn trụ vuông góc với SH. A/ Tím bán kính vùng về tối trên màn nếu nửa đường kính tấm bìa là R=10cm. B/ nuốm điểm áng S bằng nguồn sáng hình cầu có bán kính r= 2cm. Tím nửa đường kính vùng buổi tối và vùng nửa tối. Giải: tóm tắt: SH=1m=100cm SM=MH=SH/2= 50cm I p. R=MI= 10cm S M H a/ Tính PH: thcs-hoangxuanhan-hatinh.edu.vnBỒI DƯỠNG MÔN VẬT LÝ BẬC trung học cơ sở - Phần quang đãng HỌC Xét hai tam giác đồng dạng SIM với SPH ta có: lặng PH IM.SH 10.100 PH 20cm Q SM SH SM 50 b/ Tính PH và PQ: p Xét hai tam giác bằng nhau IA’A cùng IH’P A’ I H’ Ta có: PH’ = AA’ A =>AA’ =SA’ – SA =MI – SA S M H PH = R –r = 10 – 2 = 8cm. B với ta có:PH = PH’ + H’H = PH’ + im = PH’ + R = AA’ + R = 8+10 = 18cm giống như ta thấy hai tam giác IA’B và IHQ đều bằng nhau => A’B = H’Q = A’A +AB = A’A +2r = 8 + 2.2 = 12cm => PQ = H’Q + H’P = 12-8= 4 centimet 2. Mang lại hai gương phẳng M cùng M’ đặt song song có mặt phản xạ quay vào nhau va 2cách nhau một khoảng AB = d = 30cm. Giữa hai gương bao gồm một điểm lưu ý S trên phố thẳng AB biện pháp gương M là 10cm. Một điểm lưu ý S’ nằm trê tuyến phố thẳng tuy vậy song với nhì gương, bí quyết S 60cm. A/ trình bày cách vẽ tia sáng xuất phát điểm từ S đến S’ trong nhì trường hợp: + Đến gương M tại I rồi bức xạ đến S’. + bức xạ lần lượt bên trên gương M tại J mang đến gương M’ tại K rồi truyền đến S’ b/ Tính khoảng cách từ I; J ; K cho AB. Giải: a/ Vẽ tia sáng: mang S đối xứng với S 1 qua gương M. Đường thẳng SS’ cắt gương M tại I. SIS’ là tia đề xuất vẽ. Lấy S1 đối xứng cùng với S’ qua M’.Nối S 1S2 giảm M tại J và cắt M’ tại K. Tia SJKS’ là tia phải vẽ. B/ Tính IA; JA và KB: M’ M Xét tam giác S’SS1 , ta có II’ là con đường trung S2 H S’ A’ bình của tam giác S’SS1 nên:  I’S’ = I’S = IA = SS’/2 = 60/2 = 30cm K Xét 2 tam giác đồng dạng S1AJ với S1BK, ta có: I’ I AJ S A 10 1 1 => BK = 4 AJ ( 1) J BK S1B 40 4 Xét hai tam giác đồng dạng S2HK cùng S2A’J, ta có: B S A S1 S H HK đôi mươi HK 2 2 HK A" J (2) S 2 A" A" J 50 A" J 5 2 trăng tròn 2 Maø ta coù: BK HK SS" 4AJ A" J SS" AJ A" J SS" 5 5 5 18 2 2 18 2 AJ AJ A" J SS" AJ (AJ A" J ) SS" 5 5 5 5 5 18 2 AJ SS" SS" AJ 10cm 5 5 nắm AJ vaøo bieåu thöùc (1) ta ñöôïc : BK 4 .10cm 40cm 2. Hai gương phẳng có mặt phản xạ hôp thành I D R một góc , chiếu một tia sáng Si đến gương N  S thcs-hoangxuanhan-hatinh.edu.vnBỒI DƯỠNG MÔN VẬT LÝ BẬC trung học cơ sở - Phần quang đãng HỌC trước tiên phản xạ theo phương IJ đến gương đồ vật hai rồi phản bội xạ tiếp theo phương JR. Kiếm tìm góc  J hợp vày hai tia SI và JR khi: a/ là góc nhọn. B/ là góc tù. S N Giải: a/ là góc nhọn, theo hình vẽ ta gồm góc không tính của I R INJ = => = I 2 I1 Xét DIJ tất cả góc kế bên là B D  ˆ ˆ ˆ ˆ Ta coù: B 2I 2 2I1 2(I 2 I1 ) b/ khi B laø goùc tuø theo như hình veõta thaáy goùc ngoaøi cuûa INJ (Goùc coùcaïnh thaúng goùc) ˆ ˆ Ta coù: I2 I1 Xeùt tam giaùc : IDJ ta coù: ˆ ˆ 0 ˆ 0 ˆ 0 ˆ 0 ˆ 0 ˆ ˆ B DIJ IJD 180 2I 2 180 2I1 2(90 I 2 ) 2(90 I1 ) 360 2(I 2 J1 ) (1) ˆ ˆ Xeùt INJ ta coù: I2 J1 (2) Töø (1) vaø ( 2)  3600 2 2 (1800 ) 1.Khi chiếu một tia sáng từ không khí vào một phiên bản thủy tinh dưới một góc i = 450 . Ta thấy tỉ số giữa sin góc tới với sin của góc khúc xạ bằng 2 . Tính: a/ Góc khúc xạ r với vẽ hình. B/ Góc hợp vì phương của tia cho tới với phương của góc khúc xạ. Giải: a/ Theo đề ta có: S N sin i sin i sin 450 1 2 sin r i sin r 2 2 2 => r = 300 I điện thoại tư vấn là góc hợp vì phương của tia tới r với phương của tia khúc xạ. Từ bỏ hình 1 ta có: = I – r = 45 – 30 = 150 2.Một ly đựng đầy nước hình tròn trụ cao 20cm tất cả H.1 2 lần bán kính 20cm như hình 2 . Một bạn đặt M mắt ngay sát miệng ly quan sát theo phương AM thì vừa căn vặn thấy trọng tâm O của lòng ly . A/ Vẽ đường đi của tia sáng phát ra từ bỏ O với truyền tới mắt người xem . B/ Tính góc hợp vì phương của tia cho tới với phương của tia sự phản xạ A O Giải: a/ Vẽ lối đi tia sáng: H.2 Nối OI => tia tới M Nối im => tia khúc xạ  =>Đường đi của tia sáng đó là OIM b/ từ hình 3, góc  hợp vì phương của tia cho tới I cùng với tia khúc xạ là:  = - I thcs-hoangxuanhan-hatinh.edu.vn H.3BỒI DƯỠNG MÔN VẬT LÝ BẬC trung học cơ sở - Phần quang quẻ HỌC trong các số đó : i AB 20 0 tg = 1 45 A O BI 20 OB 10 1 tg i = i 260 BI trăng tròn 2  = - i = 45- 26 = 190 3. Một kính lúp có tiêu cự f = 16,7cm. Một đồ đặt phương pháp quang tâm O một đoạn 10,7cm. A)Vẽ ảnh của vật. Aûnh là ảnh gì? Nêu đặc điểm của ảnh. B) Nếu ảnh cách quang trung ương O một đoạn 29,7cm. Tính chiều cao của ảnh? Biết độ cao của đồ dùng là 5cm. C) Tính số bội giác. Giải: a) Vẽ. Aûnh của AB là ảnh ảo, thuộc chiều A’ A với vật dụng và to hơn vật. B’ F B F’ b) Xét hai tam giác đồng dạng : f d OAB vaø OA"B" ta coù( hình 4) AB OB AB 10,7 H.4 A"B" OB" A"B" 29,7 29,7.5 A"B" 13,9cm 10,7 25 25 c) Số bội giác G 1,5 f 16,7 Ta tất cả nhận xét số bội giác 1,5 nghĩa là sử dụng kính lúp này rất có thể thấy được hình ảnh lớn lên gấp 1,5 lần so với khi quan gần kề trực tiếp. 4. Cho một thấu kính L, biết địa chỉ tiêu điểm F, quang vai trung phong O, trục chính, hình ảnh S’. Hãy dùng các đường đi của tia sáng nhằm xác định vị trí thiết bị S cùng thấu kính. Giải: Ta yêu cầu xét nhị trường hợp: a)Thấu kính hội tụ: Aûnh của điểm S’ phía bên trong tiêu điểm F yêu cầu phải là hình ảnh ảo. Ảnh ảo S’ là giao điểm của nhì tia xuất phát điểm từ S gồm: Tia qua quang vai trung phong O đi thẳng, tia qua F khúc xạ tuy nhiên song cùng với trục bao gồm . Vẽ hai tia này, ta đã đạt được vị trí của S( hình 5a) b) Thấu kính phân kì: Tia từ bỏ S qua quang trung khu O đi thẳng, tia từ bỏ S song song cùng với tia ló kéo dãn dài qua F. Hai tia này gặp mặt nhau là hình ảnh F( hình 5b) S’ S S S’ F O F O ( a ) ( b ) H.5 5.Các hình 6 a, b cho thấy AB là đồ sáng, A’B’ là ảnh của AB qua thấu kính L 1, L2. Thấu kính thuộc nhiều loại thấu kính gì? Dùng bí quyết vẽ mặt đường đi của những tia sáng nhằm xác xác định trí của thấu kính với tiêu điểm của nó, call 1vaø 2 là trục chính của thấu kính. A’ A A A’ thcs-hoangxuanhan-hatinh.edu.vn H.6BỒI DƯỠNG MÔN VẬT LÝ BẬC trung học cơ sở - Phần quang quẻ HỌC B’ B B’ B ( a ) ( b ) Giải: + Trường hòa hợp (a): A’B’ là hình ảnh của AB, thuộc chiều A’B’ đề nghị thấu kính L1 là thấu kính hội tụ( hình 6a) L2 A’ L1 A A A’ B’ B O F’ O B’ F B ( a ) ( b ) H.6 Nối A với A’ cắt tại một tại O dựng Oy  1 .

Xem thêm: Bản Vẽ Xây Dựng Là Bản Vẽ Liên Quan Đến ? Bản Vẽ Xây Dựng Gồm Các Bản Vẽ Liên Quan Đến



Xem thêm: Toán 7 Khái Niệm Toàn Cầu Môn Cp, 7 Khái Niệm Toàn Cầu Cp

Từ A vẽ tia song song cùng với , Tia ló kéo dãn tới A’ cắt tại F’ là tiêu điểm của thấu kính hội tụ L1 + Trường đúng theo ( b): I A’B’ cùng chiều cùng với AB cơ mà A’B’ thuộc chiều với AB yêu cầu L2 S O R 6.Cho một thấu kính quy tụ L có trục thiết yếu xx’, tia sáng tới SI với tia ló IR. Hãy vẽ một tia sáng sủa tới tuy nhiên song cùng với SI làm thế nào cho tia ló song song với trục chính( tất cả nêu rõ cách vẽ) Giải: I K + Kẽ một con đường thẳng d đi qua O tuy nhiên song cùng với SI. S F O F’ Đường thẳng d giảm IR trên K. Tự K hạ con đường vuông góc cùng với trúc chính, giảm trục bao gồm tại F’. Điểm F’ là tiêu điểm của thấu kính. + lấy F đối xứng cùng với F’ qua O, từ F ta kẽ đường H.7 thẳng song song với SI, sau thời điểm qua thấu kính tia ló này sẽ tuy nhiên song cùng với trục chủ yếu 7. Theo hình 8, AB là vật, A’B’ là ảnh của B A’ nó qua 1 thấu kính. Bằng phương pháp vẽ ảnh , hãy xác định vị trí quang tâm, trục chính và A B’ các tiêu điểm của thấu kính Giải: + Theo tính chất ảnh của đồ vật AB cho biết B I thấu kính này là thấu kính hội tụ. F O F’ A’ + Nối đường truyền ánh sáng từ A->A’; từ B->B’ nhị tia sáng này cắt nhau trên O. O là quang trung tâm A B’ của thấu kính + Dựng đường thẳng trải qua O vuông góc cùng với AB H.8 cùng A’B’.Đường thẳng này là trục chính của thấu kính . + từ B kẽ tia sáng sủa BI tuy vậy song trục chính. Tia ló IB’ cắt trục chủ yếu tại F’, điểm F’ là tiêu điểm của thấu kính. + mang F đối xứng với F’ qua O. F và F’ là hai tiêu điểm của thấu kính quy tụ 8. Cho xy là trục thiết yếu của thấu kính, AB là vật, A’B’ là hình ảnh của vật dụng AB qua thấu kính. ( hình 9). Hãy xác xác định trí quang vai trung phong và những tiêu điểm của thấu kính. Giải: + bởi AB là vật; A’B’ là hình ảnh ảo cùng chiều với vật dụng thcs-hoangxuanhan-hatinh.edu.vnBỒI DƯỠNG MÔN VẬT LÝ BẬC trung học cơ sở - Phần quang HỌC yêu cầu thấu kính này là thấu kính hội tụ. B’ + từ B’ nối với B, con đường thẳng B’B B cắt xy tại O. Tia BO là tia sáng trải qua quang trọng tâm của thấu kính. O là quang A A’ chổ chính giữa của thấu kính. H.9 + Vẽ thấu kính hội tụ tại O cùng vuông B’ góc cùng với xy. + Vẽ BI//xy. + Nối B’I giảm xy trên F’. Điểm F’ là I B’ tiêu điểm của thấu kính. F’ O A F A’ + mang F đối xứng cùng với F’ qua O. F là tiêu điểm trang bị hai của thấu kính. H.10 9*. Cho một thấu kính hội tụ có quang tâm O, tiêu điểm F. Hotline f=OF là tiêu cự của thấu kính. D là khoảng cách từ vật cho thấu kính ( A vị trí trục chính; AB vuông góc cùng với trúc chính); d’ là khoảng cách từ A’B’ đến thấu kính. Minh chứng rằng ta luôn luôn luôn có: 1 1 1 A"B" d" vaø B I f d d" AB d Giải: A F O F’ A’ 1 1 1 A"B" d" CM: vaø B’ f d d" AB d theo như hình veõta coù: F"A" A"B" A"B" - A"B"F"~ OIF" ta suy ra : (1) H.1 OF OI AB 1 A"B" OA" d" - A"B"O ~ ABO ta suy ra : (2) AB OA d OA" F" A" Töø (1) vaø (2)suy ra : OA OF OA" OA" - OF" d" d" f Maø : F"A" OA" - OF" neân : hay d" f d"d df OA OF d f 1 1 1 1 1 1 phân tách hai veá mang lại dd" f ta ñöôïc : tốt d f d f d d" 10*. Một thứ sáng AB cao 3cm đặt giải pháp màng một khoảng L = 160cm trong khoảng giũa trang bị sáng với màn bao gồm một thấu kính hội tụ có tiêu cự f =30cm. Thứ AB đặt vuông góc cùng với trục bao gồm a. Xác định vị trí để thấu kính để ta có được ảnh rõ nét của trang bị trên màn b. Xác minh độ phệ của ảnh so với vật. Giải: a. Do ảnh hứng được bên trên màn nên hình ảnh của vật dụng là ảnh thật, ảnh ở bên kia thấu kính so với đồ gia dụng Theo đề ta có: d + d’= L (1) 1 1 một mặt khác ta có: (2) f d d" trường đoản cú (1) suy ra: d’= L – d cầm vào (1) ta được : 1 1 1 1 1 d 2 Ld Lf 0 d 2 160d 4800 0 f d L d f d(L d) Giải phương trình ta được d1= 40cm, d2 =120cm thcs-hoangxuanhan-hatinh.edu.vnBỒI DƯỠNG MÔN VẬT LÝ BẬC thcs - Phần quang HỌC Vậy tất cả 2 vị trí để thấu kính để cho ảnh rõ nét trên màn ảnh là: d=40cm với d= 120cm b/ Độ béo của hình ảnh so với vật: A" B" d" d" A"B" .AB AB d d 120.3 khi d 40cm thì d" L - d 120cm neân A"B" 9cm 40 40.3 lúc d 120cm thì d" L - d 40cm neân A"B" 1cm 120 11.Một vật sáng AB đặt vuông góc với trục thiết yếu của một thấu kính quy tụ có tiêu cự 12cm. Điểm A vị trí trục chính , hãy dựng ảnh A’B’ của AB và tính khoảng cách từ ảnh đến thấu kính và độ cao của hình ảnh trong hai trường hợp. A/ đồ gia dụng AB cạch thấu kính một khoảng d=36cm B I b/ thiết bị AB phương pháp thấu kính một khoảng chừng d=8cm Giải: A F O F’ A’ a/ mang lại biết: d=36cm, AB=1cm; OF=12cm. Tính A’B’ với OA’ H B’ Xét nhị tam giác đồng dạng ABF và OHF , ta có: AB AF AB.OF AB.F 1.12 H.12 OH 0,5cm OH OF AF d f 36 12 Xét nhì tam giác đồng dạng A’B’F’ với IOF’, ta có: IO OF" A" B".OF" OH.OF" 0,5.12 F" A" 6cm A" B" F" A" IO IO 1 OA" OF" F" A" 12 6 18cm b/ đến biết:OA=8cm; AB=1cm; OF=12cm. B’ Tính A’B’ với OA’ B I Xét hai tam giác đồng dạng: OF’B’ và BIB’, ta có: A’ F A O F’ BB" BI OA BB" OA (1) OB" OF" OF OB BB" OF Maø ta coù: OB AB2 OA2 12 82 65 H.13 BB" 8 Töø (1) BB" 2 65 65 BB" 12 Xét nhì tam giác đồng dạng OAB cùng OA’B’, ta có: OB AB OB AB AB(OB BB") 1.( 65 2 65) A" B" 3cm OB" A" B" OB BB" A" B" OB 65 AB OA A" B".OA 3.8 Vaø ta coù: OA" 24cm A"B" OA" AB 1 12. Một tín đồ được chụp ảnh, đứng phương pháp máy ảnh một khoảng tầm d=OA. Tín đồ ấy cao B I 1,8m. Phim biện pháp vật kính 15cm. Aûnh người ấy vào phim cao 3,0cm. Tính d cùng tiêu cự OF’? A F O F’ A’ Giải: nhì tam giác vuông OAB với A’OB’ bao gồm góc OAB d B’ bởi góc A’OB’ đề nghị đồng dạng. Thcs-hoangxuanhan-hatinh.edu.vnBỒI DƯỠNG MÔN VẬT LÝ BẬC thcs - Phần quang quẻ HỌC A" B" OA " 3 1 AB OA 180 60 oa oa " 60 15 60 900 cm Tính tieâu cöï f. Nhì tam giaùc vuoâng OF" I vaø A" F" B" coù goùc IF" O baèng goùc B" F" A" neân ñoàng daïng. A" B" A" F " OI OF " Maø : OI AB vì chưng töù giaùc ABIO laø hình chöõ nhaät. A" B" OA " OF " Maët khaùc : A" F" OA"- OF" (2) AB OF " OA" OA " OF " Töø (1) vaø (2) suy ra : OA OF " 15 15 f 13500 cụ soá : 15 f 13500 900 f f 900 f 915 14,75cm 13. Một vật dụng sáng AB gồm độ cao h được đặt vuông góc cùng với trục thiết yếu của một thấu kính B phân ký tất cả tiêu cự f. Điểm A thế trên trục A F O F’ bao gồm và bao gồm vị trí trên tiêu điểm F ( hình 14). A/ Dựng ảnh A’B’ của AB qua thấu kính đã cho. B/ Tính chiều cao h’ của hình ảnh theo h và khoảng cách d’ từ hình ảnh đến thấu kính theo f H.14 Giải: a/ Dựng tia tới BO đi qua quang chổ chính giữa của thấu kính, B B’ I tia này truyền thẳng. A F A’ O + Dựng tia tới BI tuy vậy song cùng với trục chính, tia ló này trải qua tiêu điểm F + Tia BO với tia FI cắt nhau trên B’ + từ B dựng mặt đường thẳng vuông góc với trục bao gồm tại A’. A’B’ là hình ảnh của AB. H.15 A" B" OA" b/ Xét nhì tam giác đồng dạng OAB và OA’B’ ta có (1) AB OA A" B" A" F Xét nhị tam giác đồng dạng OFI và A’FB’ ta có: OI OF do OI = AB cùng ta có: FA’ = FO – OA’ ta suy ra: A" B" OF A"O (2) AB OF OA" OF A"O Töø (1) vaø (2) ta suy ra : OA OF OA" f OA" f vắt d OA f ta ñöôïc : OA" f - OA" OA" d" f f 2 f.h h Töø (1) h" A"B" 2f 2 Vậy ảnh A’B’ phương pháp thấu kính một khoảng f/2 và cao bởi h/2 thcs-hoangxuanhan-hatinh.edu.vnBỒI DƯỠNG MÔN VẬT LÝ BẬC trung học cơ sở - Phần quang đãng HỌC 14. Người ta mong muốn chụp ảnh một bức ảnh có size 0,48m . 0,72m bên trên một phim ảnh có size 24mm . 36mm, sao cho hình ảnh thu được có kích cỡ càng mập càng tốt. Tiêu cự của thứ kính máy hình ảnh là 6cm. A) Aûnh cao bằng bao nhiêu lần vật? b) Hãy dựng hình ảnh (không phải đúng tỉ lệ) và phụ thuộc hình vẽ để xác định khoảng biện pháp từ vật dụng kính mang đến bức tranh. Giải: -Dựng tia cho tới BO qua quang tâm, tia này truyền thẳng. B I - Dựng tia cho tới BI tuy nhiên song với trục bao gồm tia ló là IF qua tiêu điểm F’ A F O F’ A’ - B’ là ảnh của điểm lưu ý B - từ bỏ B’ dựng mặt đường thẳng vuông góc với cắt trục d B’ chủ yếu tại A’. A’B’ thiết yếu là ảnh của đồ gia dụng AB. Xét hai tam giác đồng dạng AOB với A’OB’ , ta có: A" B" OA" 2,4 0,05 (1) AB OA 48 A"B" A" F" nhì tam giaùc ñoàng daïng OF"I vaø A"F"B" , ta coù: OI OF" Maø :OI AB bởi vì töù giaùc ABIO laø hình chöõ nhaät. A"B" OA" OF" Maët khaùc : A"F" OA"- OF" (2) AB OF" OA" OA" OF" Töø (1) vaø (2)suy ra : OA OF" OA"-6 cụ soá : f 6cm 0,05 OA" 6,3cm 6 d OA 126cm Vậy vật bí quyết thấu kính 126cm, ảnh cao bằng 0,05 lần vật. 15. đến vật AB đặt vuông góc với trục bao gồm trước một thấu kính hội tụ mỏng. Biết AB =5OF. A/ Vẽ ảnh A’B’ của AB qua thấu kính. B/ chứng tỏ rằng độ khủng của hình ảnh A’B’ = AB/4. Tính OA’. C/ dịch rời vật AB sao cho A trùng F. Chứng minh rằng ảnh A’B’ sống vô cực. Giải: a/ Vẽ ảnh của đồ gia dụng AB qua thấu kính; -Dựng tia tới BO qua quang tâm, tia này truyền thẳng. B I - Dựng tia cho tới BI tuy vậy song cùng với trục thiết yếu tia ló là IF qua tiêu điểm F’ A F O F’ A’ - B’ là ảnh của điểm sáng B - tự B’ dựng mặt đường thẳng vuông góc với cắt trục d B’ chính tại A’. A’B’ chính là hình ảnh của đồ AB. B/ minh chứng độ phệ củaA’B’=AB/4. Tính OA’: Xét hai tam giác đồng dạng AOB cùng A’OB’ , ta có: thcs-hoangxuanhan-hatinh.edu.vnBỒI DƯỠNG MÔN VẬT LÝ BẬC thcs - Phần quang quẻ HỌC A" B" OA" (1) AB OA A"B" A" F" xeùt hai tam giaùc ñoàng daïng OF"I vaø A"F"B" , ta coù: OI OF" Maø :OI AB do töù giaùc ABIO laø hình chöõ nhaät. A"B" OA" OF" Maët khaùc : A"F" OA"- OF" (2) AB OF" OA" OA" OF" Töø (1) vaø (2)suy ra : (3) OA OF" rứa soá : d OA 5OF 5f; d" OA" vaøo bieåu thöùc (3) ta ñöôïc : OA" OA" f d" 5d" 5 f d" OA" 1,25 f 5f f A"B" OA" 1,25f 1 cầm d" , d vaøo bieåu thöùc (1) ta thaáy : AB OA 5f 4 c/ Theo công thức (3) , khi OA =OF = OF’ = f , ta suy ra: nhì tam giác AOB với OIF’ bởi nhau. Do BI//OA phải BO//OF’ nên ảnh của AB sinh sống vô cực. 15*. Một đồ dùng sáng AB cao 2cm được để vuông góc với trục chính và cách B 450 quang trung khu là 30cm của một thấu kính A F O F quy tụ có tiêu cự 20cm. a/ Aûnh A’B’ của AB qua thấu kính là Hình 15a hình ảnh thật hay ảnh ảo? Xác xác định trí, độ lớn của hình ảnh đó. B/ fan ta đặt một guơng phẳng sinh sống B I 450 sau thấu kính nghiêng với trục thiết yếu A F O F’ O’ 1 góc 450 bí quyết thấu kính 30cm ( như K A’ G hình mẫu vẽ 15a). Hãy vẽ ảnh của đồ vật AB H tạo vì thấu kính với gương phẳng. Hình 15b B’ (Đề thi HSG cung cấp tỉnh năm học tập 2005 – 2006) Giải: a/ Aûnh của đồ gia dụng là hình ảnh thật. Vày d> f. địa điểm của ảnh: 1 1 1 1 1 1 d.f 30.20 trường đoản cú công thức: d" 60cm f d d" d" f d d - f 30 đôi mươi Độ to của ảnh: A" B" d" d" 60 trường đoản cú công thức: A" B" .AB .2 4cm AB d d 30 b/ theo như hình vẽ 15b: - tự B dựng tia sáng sủa BI// trục chính, tia này sau thời điểm qua thấu kính sẽ trải qua F và gặp gỡ gương phẳng tại G rồi bức xạ theo phương GB’. - từ B dựng tia BO qua quang đãng tâm, tia này gặp mặt gương phẳng tại H rồi phản xạ theo phương HB’ nhì tia này khởi nguồn từ B , chạm chán nhau tại B’ - từ bỏ A dựng tia AK tuy vậy song với trục phụ BO. Tia này sau khoản thời gian qua thấu kính sẽ trải qua tiêu điểm phụ F” ( tiêu điểm phụ này nằm xung quanh phẳng vuông góc trục chính chứa tiêu điểm chính) - trường đoản cú A dựng tia AO trùng cùng với trục chính, tia này đến gương phản xạ theo phương O’A’ thcs-hoangxuanhan-hatinh.edu.vnBỒI DƯỠNG MÔN VẬT LÝ BẬC trung học cơ sở - Phần quang đãng HỌC nhị tia bắt đầu từ A chạm mặt nhau tại A’. - Nối A’ với B’ . A’B’ là ảnh của vật dụng AB tạo vị hệ thấu kính với gương phẳng. Thcs-hoangxuanhan-hatinh.edu.vn